Rok 2026 przynosi istotne zmiany w ustawie Prawo zamówień publicznych, które będą miały realny wpływ na sposób przygotowania i prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Nowelizacja obejmuje zarówno modyfikację podstawowych mechanizmów systemu, takich jak zakres stosowania ustawy, jak i wprowadzenie nowych instytucji oraz narzędzi proceduralnych, mających na celu uproszczenie i usprawnienie funkcjonowania rynku zamówień publicznych.
Zmiany te wpisują się w szerszy trend deregulacji i cyfryzacji, a jednocześnie nakładają na zamawiających i wykonawców nowe obowiązki organizacyjne oraz decyzyjne. Poniżej omówiono najważniejsze rozwiązania, które wejdą w życie w 2026 r., co pozwoli odpowiednio przygotować się do ich wdrożenia zarówno po stronie zamawiających, jak i wykonawców.
Wyższy próg stosowania PZP – więcej swobody, ale nie mniej odpowiedzialności
Jedną z kluczowych zmian, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., jest podwyższenie progu wartości zamówienia, od którego zamawiający zobowiązani są stosować przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Dotychczasowy próg w wysokości 130 000 zł został podniesiony do 170 000 zł.
W praktyce oznacza to, że większa liczba zamówień może być udzielana bez stosowania procedur przewidzianych w ustawie PZP. Dla zamawiających stanowi to realne uproszczenie – mniej formalności, krótszy czas realizacji zakupów oraz większą elastyczność w reagowaniu na bieżące potrzeby organizacyjne. Należy jednak podkreślić, że podwyższenie progu nie zwalnia zamawiających z obowiązku przestrzegania zasad racjonalnego, celowego i transparentnego wydatkowania środków publicznych. Kontrole nadal będą obejmować w szczególności sposób szacowania wartości zamówienia oraz zachowanie zasad konkurencyjności przy udzielaniu takich zamówień.
Dla wykonawców zmiana ta oznacza konieczność uważniejszego monitorowania rynku, w tym nie tylko publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych, lecz także stron internetowych zamawiających, platform zakupowych oraz innych kanałów komunikacji, w których mogą pojawiać się zapytania ofertowe. Brak jednolitej procedury ustawowej sprawia bowiem, że poszczególni zamawiający mogą stosować odmienne zasady, terminy oraz wymagania formalne.
Certyfikacja wykonawców – nowy standard udziału w postępowaniach
Nowelizacja ustawy PZP wprowadza możliwość dobrowolnej certyfikacji wykonawców, która zacznie obowiązywać w 2026 r. Certyfikat ma potwierdzać spełnianie przez wykonawcę określonych warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia – w zakresie wskazanym w ustawie.
Choć certyfikacja będzie miała charakter fakultatywny, w praktyce może stać się istotnym narzędziem dla firm regularnie uczestniczących w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Posiadanie certyfikatu pozwoli bowiem ograniczyć zakres dokumentów składanych w postępowaniu oraz przyspieszyć etap badania ofert. Zamawiający będą mogli oprzeć się na certyfikacie zamiast każdorazowej weryfikacji tych samych informacji.
Należy jednak zaznaczyć, że certyfikacja nie wyeliminuje całkowicie obowiązków dowodowych wykonawców. Zakres jej zastosowania będzie uzależniony od decyzji zamawiającego oraz specyfiki danego postępowania, co wymaga od wykonawców świadomego zaplanowania strategii udziału w przetargach.
E-rozprawy przed KIO – cyfryzacja postępowania odwoławczego
Nowelizacja ustawy PZP przewiduje również możliwość przeprowadzania zdalnych rozpraw przed Krajową Izbą Odwoławczą, które będą dopuszczalne od 13 marca 2026 r. Rozwiązanie to ma na celu usprawnienie postępowań odwoławczych oraz zwiększenie dostępności środków ochrony prawnej.
E-rozprawy pozwolą w szczególności na:
- skrócenie czasu rozpoznania spraw,
- ograniczenie kosztów po stronie wykonawców i zamawiających,
- sprawniejsze prowadzenie postępowań w okresach zwiększonego obciążenia KIO.
Zdalna forma rozprawy będzie mogła zostać zastosowana zarówno na wniosek strony, jak i z inicjatywy Izby, przy jednoczesnym zachowaniu gwarancji procesowych uczestników postępowania.
Podsumowanie
Opisane powyżej zmiany w ustawie Prawo zamówień publicznych w istotny sposób wpłyną na codzienną praktykę udzielania zamówień publicznych. Kierunek reform jest wyraźny – uproszczenie procedur, zwiększenie elastyczności oraz dalsza cyfryzacja systemu.
Dla zamawiających oznacza to większą swobodę w realizacji zakupów, ale jednocześnie konieczność aktualizacji procedur wewnętrznych, regulaminów oraz dokumentacji postępowań. Z kolei wykonawcy przygotowując się do składania ofert w postępowaniach powinni uwzględnić nowe mechanizmy weryfikacji oraz rozważyć potencjalne korzyści wynikające z certyfikacji.
